ZADBAJ O PRZEDSIĘBIORCÓW. REKOMENDOWANY ZAKRES SZKOLEŃ DLA PRACOWNIKÓW MŚP

Cyberbezpieczeństwo coraz częściej staje się tematem, którym powinny interesować się nie tylko firmy i specjaliści IT, ale także administracja publiczna. Urzędy współpracują każdego dnia z lokalnymi przedsiębiorcami, organizują programy wsparcia, szkolenia oraz działania informacyjne. Warto wykorzystać tę rolę do budowania świadomości zagrożeń cyfrowych w sektorze mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Dane pokazują, że problem jest poważny. Według raportu CERT Polska za 2024 rok odnotowano ponad 600 tysięcy zgłoszeń dotyczących potencjalnych incydentów bezpieczeństwa. Ponad 103 tysiące przypadków zostało potwierdzonych jako incydenty cyberbezpieczeństwa. Około 95 procent z nich stanowiły różnego rodzaju oszustwa komputerowe. Najczęściej przestępcy próbowali wyłudzać dane dostępowe lub podszywać się pod zaufane instytucje. W praktyce oznacza to, że powszechnym celem ataków jest zwykły pracownik korzystający z poczty elektronicznej, bankowości internetowej czy komunikatorów.

 Źródło: nask.pl

NASK oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przygotowały rekomendacje dotyczące zakresu szkoleń dla pracowników MŚP. Dokument wskazuje pięć obszarów, które powinny znaleźć się w programie edukacyjnym każdej firmy. Rekomendacje skupiają się na codziennych sytuacjach, z którymi spotykają się pracownicy podczas wykonywania obowiązków służbowych.

Pierwszym obszarem jest identyfikowanie i analizowanie oszustw komputerowych. Pracownik powinien umieć rozpoznawać najczęściej spotykane próby wyłudzeń. Dotyczy to fałszywych wiadomości e-mail, podejrzanych linków, wiadomości SMS oraz prób podszywania się pod kontrahentów lub instytucje publiczne. Warto pokazywać rzeczywiste przykłady ataków. Pracownik, który wcześniej widział podobny scenariusz, szybciej zauważy zagrożenie i uniknie błędu.

Drugim elementem jest cyberhigiena. To zestaw prostych nawyków, które znacząco zwiększają bezpieczeństwo firmy. Szkolenie powinno obejmować tworzenie silnych haseł, korzystanie z uwierzytelniania wieloskładnikowego, aktualizowanie systemów oraz bezpieczne korzystanie z sieci Wi-Fi. Ważnym zagadnieniem pozostaje także wykonywanie kopii zapasowych. Wiele firm przekonuje się o ich znaczeniu dopiero po utracie danych spowodowanej awarią lub atakiem ransomware.

Trzeci blok dotyczy socjotechniki. Cyberprzestępcy bardzo często nie atakują systemów informatycznych. Atakują ludzi. Wykorzystują pośpiech, stres, ciekawość lub chęć pomocy. Pracownik otrzymuje wiadomość o rzekomo nieopłaconej fakturze, pilnym przelewie lub konieczności natychmiastowego zalogowania się do systemu. Osoba, która zna mechanizmy manipulacji, częściej zatrzyma się na chwilę i sprawdzi wiarygodność informacji. To często wystarcza, aby uniknąć strat finansowych.

Czwarty obszar obejmuje bezpieczne przetwarzanie i przechowywanie danych. Przedsiębiorcy gromadzą dane klientów, pracowników i kontrahentów. Każdy pracownik powinien wiedzieć, jakie informacje są szczególnie chronione oraz jak bezpiecznie je przechowywać i udostępniać. W praktyce oznacza to między innymi ostrożność przy wysyłaniu dokumentów, ograniczanie dostępu do danych oraz przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych.

Piąty blok koncentruje się na reagowaniu na incydenty cyberbezpieczeństwa. Nie każdy pracownik musi być ekspertem od informatyki. Powinien jednak wiedzieć, jak rozpoznać niepokojące zdarzenie i komu je zgłosić. Przykładem może być nagłe zablokowanie dostępu do plików, podejrzane logowanie do konta lub wiadomość wysłana z firmowej skrzynki bez wiedzy użytkownika. Szybka reakcja pozwala ograniczyć skutki incydentu i zmniejszyć straty.

Dla administracji samorządowej rekomendacje NASK mogą stanowić praktyczny drogowskaz podczas planowania działań edukacyjnych skierowanych do lokalnych przedsiębiorców. Urzędy organizują spotkania informacyjne, współpracują z organizacjami przedsiębiorców i realizują projekty finansowane ze środków krajowych oraz europejskich. Włączenie do tych działań tematyki cyberbezpieczeństwa może przynieść wymierne korzyści całej lokalnej gospodarce.

Warto pamiętać, że skuteczne szkolenie nie powinno ograniczać się do prezentacji i teorii. Najlepsze efekty przynoszą ćwiczenia, analiza rzeczywistych przypadków oraz symulacje zdarzeń. Uczestnicy szybciej zapamiętują sytuacje, które przypominają codzienne obowiązki zawodowe. Dlatego rekomendacje przewidują wykorzystanie studiów przypadków, zadań praktycznych oraz ćwiczeń decyzyjnych podczas oceny zdobytych umiejętności.

Rosnąca liczba cyberataków pokazuje, że bezpieczeństwo cyfrowe nie jest już wyłącznie zadaniem działów IT. O odporności organizacji coraz częściej decydują codzienne decyzje pracowników. Samorządy mogą odegrać ważną rolę w budowaniu tej świadomości. Im lepiej przygotowani będą lokalni przedsiębiorcy i ich pracownicy, tym bezpieczniejsze stanie się całe otoczenie gospodarcze, z którym administracja współpracuje każdego dnia.

Źródła:

NASK; Wzmacnianie bezpieczeństwa cyfrowego w środowisku pracy w MŚP – Rekomendacje dla przedsiębiorców;

NASK i PARP; Rekomendacje dla przedsiębiorców dotyczące wzmacniania bezpieczeństwa cyfrowego w środowisku pracy w MŚP;

Gov.pl; Firma Bezpieczna Cyfrowo – nowy program wzmacniania cyberbezpieczeństwa w MŚP;

PARP; PARP wzmacnia kompetencje przedsiębiorstw w zakresie cyberbezpieczeństwa i zielonej transformacji;

AI ACT- Niniejszy tekst i/lub grafika zostały wygenerowane lub poprawione przy użyciu narzędzi SI, oraz opracowane przez człowieka.